ข่าวหนังไทยเรื่องหนึ่งทำเงินหลายสิบล้าน และอาจจะถึงร้อยล้านอยู่รอมร่อ ทำเอาหลายคนแปลกใจ รวมถึงผมด้วย แต่พอแยกวิเคราะห์เป็นส่วนๆ จึงพอเข้าใจได้ ทำไมรายได้ทะลุพรวดพราดปานนั้น

ผมดูหนังเรื่องนี้เป็นเพื่อนหลาน หลานถูกใจใบปิดโปรโมท คุณเท่งถูกนักเลงรัดคอ ตาลีตาเหลือก มีมีดจี้ไว้ต่างหาก ที่รู้ว่าเป็นนักเลงรัด เพราะเห็นกล้ามแขนพร้อมลายสักรูปยันต์ด่างพร้อย อันนี้เด็กเค้าบอก คนที่สักแบบนี้มักเป็นอันธพาล จริงของมันหรือเปล่า?

ส่วนคุณเท่ง เด็กชอบอยู่แล้ว หลานผมเห็นใบปิดไม่รู้สึกสงสารสักนิด กลับหัวเราะชอบใจ ก็โถคุณเท่งเป็นยอดดาวตลก ลูกเด็กเล็กแดงรู้ใจหมด ผมนี่ชอบคุณเท่งที่สุด ตามดูผลงานทุกอาทิตย์ คืนวันพุธดูชิงร้อยชิงล้าน เกมไม่ค่อยดู ดูเฉพาะส่วนที่เป็นละครตลก คืนพฤหัสไม่พลาดรายการชัยบดินทร์ ดูแก๊ง 3 ช่า เป็นพิธีกรเรียกเสียงหัวเราะได้สบายอารมณ์ก่อนนอน ขาดไป 2 รายการ คือโคกคูนตระกูลไข่ กับระเบิดเถิดเทิง เพราะอยู่นอกบ้าน

คุณเท่ง เถิดเทิง หรือคุณพงษ์ศักดิ์ พงษ์สุวรรณ เป็นดาราตลกดาวรุ่งพุ่งแรงมาหลายปีแล้ว ผมดูเขาออกรายการเจาะใจ ตั้งแต่ปลายปี 2540 ฟังเรื่องราวชีวิตแสนลำเค็ญ เหมือนตลกคนอื่นๆ รายนี้ทำงานมาทุกรูปแบบ เก็บเศษเหล็ก เศษพลาสติกขาย ถีบสามล้อ แบกปูน ล้างจานร้านก๋วยเตี๋ยว ขายเสื้อผ้า และเดินสายเล่นลิเกทั่วราชอาณาจักร

เขาเป็นตลกที่มีจังหวะดีเยี่ยม มุกคำพูดไม่ได้ดีเด่นอะไรนัก แต่พอพูดในจังหวะพอดี บวกกับหน้าตากวนๆ นิ่งๆ เล่นเอา 'ฮาขี้แตกขี้แตน' ได้เหมือนกัน ยิ่งมาร่วมทีมกับ คุณหม่ำ เลยเป็นสองแรงบวก ขานั้นเขามีพัฒนาการส่งมาจากดินแดนที่ราบสูงตัวจริงเสียงจริง กำเงิน 70 บาทขึ้นรถ บ.ข.ส.สีส้ม ฝ่าความแร้นแค้นเข้าเมืองหลวงมาลงที่หมอชิต เห็นผู้คนคึกคัก ใบหน้าละม้ายคล้ายตัวเอง นึกว่าสบายแล้ว ที่ไหนได้..ทุกคนล้วนเลิ่กลั่กเป็นไก่ตาแตก เลยร่อนเร่ผจญภัยไปเรื่อยๆ ชีวิตกว่าจะอยู่ตัว ลอยตัว เป็นเงินเป็นทองจนบัดนี้ เสียน้ำตามานักต่อนัก ท่านต้องไปล้วงความลับในไหปลาแดกเอง เห็นเล่ม 2 จะวางแผงในสัปดาห์หน้า

กลับมาที่หนังตลกเท่งเล่นเป็นหลวงพี่ ผมดูแล้วไม่ถึงกับหัวร่องอหาย มีพอแค่นในลำคอนิดหน่อย หลายมุกออกแนวยโสธร (ตั้งเป็นจังหวัดวันที่ 1 มีนาคม 2515) บ้านคุณหม่ำด้วยซ้ำ เช่น นั่งทับขี้ หนีผีลงตุ่ม ผ้าผ่อนหลุด หรือแก๊กตลกคาเฟ่ธรรมดาๆ

ที่ทำรายได้สนั่นพระนครฟิลม์ เป็นเพราะตัวเอกเป็นตลกที่กำลังเปรี้ยงสุดขีด มาสวมบทพระ ซึ่งเป็นบทบาทที่เอื้อต่อการโยนมุกมากมายร้อยแปด ถ้าไม่ซวยสุดขีด ไม่มีทางเข้าเนื้อ ผู้กำกับเองก็พยายามผูกเรื่องให้เข้าทางธรรมอยู่หลายฉาก ทั้งเน้นให้ลูกชาวบ้านเล่าเรียน ไม่งมงายเชื่อเจ้าพ่อ หลวงพี่เองก็เป็นนักเลงกลับใจ ไม่มีอะไรซับซ้อนแปลกตา ยกเว้นตัวหลวงพี่ที่แสดงโดยนายพงษ์ศักดิ์ การเอาดาราตลกมาแสดงหนัง เคยดังเปรี้ยงปร้างสมัยที่ เด่น เด๋อ เทพ กำลังเป็นขวัญใจ คุณนิยม ตันติเวชกุล เลยเชิญมาเล่น 'เทพบุตร ต๊ะติ๊งโหน่ง' รับทรัพย์กันไปอักโข

ปี 2524 คุณเพิ่มพล เชยอรุณ เชิญ ล้อต๊อก มารับบท หลวงตา ที่ต้องอุปการะเด็กวัด ผู้ที่แม่มีอาชีพสังคมรังเกียจ หลวงตาต๊อกเคี่ยวเข็ญเด็กวัดชุดนี้ เหมือนพ่อดูแลลูก เหมือนพระให้คติธรรมฆราวาส ยามท่องตำรา ให้นอนอ่านได้ แต่หัวหนุนลูกมะพร้าว ใครเผลอหลับหัวจะโขกพื้นกุฏิเอา

คุณจตุพล ภูอภิรมย์ เป็นเด็กวัด กับ รอง เค้ามูลคดี สุพรรษา เนื่องภิรมย์ เป็นนางเอก ไกรลาศ เป็นโจรโชคร้าย หนีตำรวจเข้าไปในกุฏิ จับหลวงตาเป็นตัวประกัน ฉากนี้ถ้าหลานผมเกิดทัน จะชอบแน่นอน คนร้ายใช้ปืนจ่อหัวพระ ถือเป็นฉากที่น่ากลัว อาจถูกเซ็นเซอร์ แต่เมื่อล้อต๊อกรับบทหลวงตา สีหน้าที่ยอดดาวตลกเมืองไทยแสดงออกนั้น สุดยอดจริงๆ ได้ทั้งอารมณ์ตลก กลัว แต่ยังชักสีหน้าไว้ลายความเป็นพระ สุดท้าย..หลวงตาเทศน์จนโจรร้ายยอมมอบตัว เพราะรำคาญที่ต้องทนอยู่ด้วย

ยังจำฉากที่คุณรอง ลูกศิษย์วัด แสดงเป็นตำรวจ ยกกำลังมาล้อมวัดไว้ พอรู้ว่าคนร้ายจับหลวงตาเป็นตัวประกัน แกก็เบาใจ "พวกเราไม่ต้องใช้กำลัง ใจเย็นๆ เดี๋ยวมันก็ออกมาเอง" ฮา!

ล้อต๊อก ได้บทที่ดีที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิตการแสดง ได้รางวัลดารานำแสดงพระสุรัสวดี ตัวหนังได้ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ดูไปดูมายังนึกว่าล้อต๊อกเป็นพระจริงๆ ความสำเร็จของหนังทำให้เพิ่มพล สร้างหลวงตาต่อมาอีกหลายเรื่อง เช่น หลวงตา 2, หลวงตาน้อยธุดงค์ชายแดน, หลวงตา 3 ตอนสีกาข้างวัด ผมดูทุกตอน ยังแอบคิดว่าถ้าหนังไทยจะมีหนังภาคต่อเป็นซีรี่ส์ ทำออกมาสักปีละเรื่องสองเรื่อง อย่างเจมส์บอนด์ หรือญี่ปุ่นมีหนังชุดโทร่าซัง หนังไทยเรื่องนั้นน่าจะเป็นหลวงตา

ไม่กี่ปีที่ผ่านมา ช่อง 3 ยังเคยทำเป็นละคร ให้ เทพ โพธิ์งาม รับบทหลวงตา เสียดายที่ฉายตอนเย็น ผมไม่ค่อยได้ดู แต่จะเห็นว่าหาดาวตลกที่อยู่ในช่วงรุ่ง มารับบทภิกษุที่เคร่งครัด จะเป็นหลวงพี่ หลวงพ่อ หลวงตาหรือหลวงปู่ ได้ทั้งสิ้น บทแบบนี้มีความผูกพันทางใจกับคนไทย

ท่านที่อยากชมหลวงตาต้นฉบับปี 2524 ขอเชิญชมที่ อุทยานการเรียนรู้แห่งชาติ เซ็นทรัลเวิลด์ พลาซา ชั้น 6 วันอาทิตย์ที่ 20 มีนาคมนี้ บ่าย 3 โมง หนังเรื่องหลวงตา อยู่ในโครงการ 100 หนังไทยที่คนไทยควรดู อาทิตย์ต่อไป (27 มีนาคม) ถึงคิว มนต์รักลูกทุ่ง ของครูรังสี ทัศนพยัคฆ์ ของแท้ปี 2513 และผมจะไปร่วมรำลึกมนต์รักเพลงชาวบ้านด้วยครับ